Brama Żuławska zwana Elbląską – zdjęcia

Na początek jedna uwaga: nieistniejącą obecnie Bramę Elbląską nazywano aż do lat czterdziestych XX stulecia Bramą Żuławską (Werder Tor), natomiast zachowana do dzisiaj w dobrym stanie XVII – wieczna tzw. Brama Żuławska nosiła dawniej nazwę Bramy Długich Ogrodów (Langgarter Tor).

nie istniejącą obecnie Bramę Elbląską nazywano aż do lat czterdziestych XX stulecia Bramą Żuławską (Werder Tor)
nieistniejącą obecnie Bramę Elbląską nazywano aż do lat czterdziestych XX stulecia Bramą Żuławską (Werder Tor)

Bramę Elbląską wzniesiono mniej więcej u zbiegu dzisiejszych ulic Głębokiej i Elbląskiej – przed rowem wodnym, który później wszedł w skład Opływu Motławy. Wiadomo, że w swej pierwotnej postaci (zapewne drewnianej, ze zwodzonym pomostem) Brama Elbląska zbudowana została przed rokiem 1456, może nawet już pod koniec XIV w.

fragment planu katastralnego z 1927 roku
fragment planu katastralnego z 1927 roku

Usytuowana wśród okolicznych podmokłych łąk, na grobli-drodze, stanowiła zabezpieczenie najdalej na wschód wysuniętej części Długich Ogrodów znajdującej się już poza wałem przeciwpowodziowym (czyli poza dzisiejszymi ulicami Reduta Żbik i Długa Grobla). Obszar ten uzyskał później nazwę Rudno (Kneipab), Zapewne w drugiej połowie XVI w. Rudno otrzymało obronny wał ziemny z nowszą Bramą Elbląską, ale o jej kształcie trudno powiedzieć coś bliższego.

W XIX w., pełniąc już właściwie tylko rolę symbolicznej rogatki, Brama Elbląska – jak się wydaje – otrzymała kształt zgodny z wytycznymi urbanistów pruskich. U progu XX wieku podczas plantowania dawnych wałów i bastionów została rozebrana i nie pozostał po niej ślad.

Wirtualna podróż po przedwojennym Gdańsku – opracował Andrzej Ługin

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *