Legenda Teatru „Wybrzeże”

Niedawno pożegnaliśmy wybitną aktorkę gdańskiego Teatru „Wybrzeże”, Halinę Słojewską–Kołodziej. Była osobą nietuzinkową, o bogatej osobowości i licznych zainteresowaniach. Trzeba przyznać, że jej działalność była szeroka; nie ograniczała się tylko do gry w teatrze.

Halina Słojewska. Zdjęcie z pośmiertnej wystawy prezentowanej w Teatrze „Wybrzeże” poświęconej aktorce.

Halina Słojewska urodziła się 26 VI 1933 r. w Bydgoszczy. Studiowała aktorstwo w Łodzi w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej i Filmowej, którą ukończyła w 1957 r. Jak podaje Encyklopedia Gdańska, zadebiutowała 24 XI 1957 r. w Teatrze im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku. W innych źródłach można znaleźć informację, iż debiut aktorski Haliny Słojewskiej miał miejsce rok wcześniej w Łodzi, przed ukończeniem studiów.

Jako młoda absolwentka szkoły filmowej grała w kilku teatrach: w Białymstoku, Bydgoszczy, Toruniu, Olsztynie, a nawet Krakowie. Zagrała wówczas takie role, jak chociażby Telimena w „Panu Tadeuszu”, Laura w „Kordianie” albo Hrabina w „Weselu Figara”.
W 1967 r. zagrała po raz pierwszy w gdańskim Teatrze „Wybrzeże”. Była to rola Ewy Braun w „Zmierzchu demonów” Romana Brandstaettera w reżyserii Jerzego Golińskiego. Od tamtej pory związana była z tym teatrem. Zagrała w nim ponad 50 ról, głównie role dramatyczne. Jej gra była wyrazista, pełna ekspresji, doskonale dopracowana pod każdym względem.
Dla przykładu były to takie role, jak chociażby: Śmierć w „Tragedii o bogaczu i Łazarzu” Anonima gdańskiego (reż. Tadeusz Minc, 1968 r.), Matka w „Białym małżeństwie” Tadeusza Różewicza (reż. Ryszarda Majora, 1976 r.) , Radczyni w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego (reż. Stanisław Hebanowski), Rolisonowa w „Dziadach” Adama Mickiewicza (reż. Maciej Prus, 1979 r.), Mumia w „Sonacie widm” Strindberga (reż. Krzysztof Babicki, 1982 r.), Jowialska w „Panu Jowialskim” Aleksandra Fredry (reż. Marek Okopiński, 1992 r.).

Teatr „Wybrzeże”

Halina Słojewska pod koniec lat 70 – tych zaangażowała się w działalność opozycyjną. Brała wtedy udział w obchodach Grudnia 70′ organizowanych przed Bramą nr. 2 Stoczni Gdańskiej.
W czasie strajków w sierpniu 1980 r. w Stoczni Gdańskiej przewodziła grupie aktorów, która występowała na terenie Stoczni, w pobliżu Bramy nr 2 oraz w Sali BHP. Była współautorką programu artystycznego. Podobnie w czasie strajków w sierpniu 1988 r.
W listopadzie 1980 r. uczestniczyła w strajku okupacyjnym pracowników służby zdrowia, oświaty i kultury w Urzędzie Wojewódzkim w Gdańsku.
Działała w NSZZ „Solidarność”. Po wprowadzeniu stanu wojennego dołączyła do bojkotu TVP. W latach 1982 – 88 udzielała się w sekcji charytatywnej przy kościele św. Brygidy, która gromadziła dary dla rodzin osób internowanych. Organizowała także pomoc prawną dla osób internowanych oraz pomagała ukrywającym się.

Występowała w spektaklach z kręgu kultury niezależnej. Sama wyreżyserowała „Wieczernik” Ernesta Brylla, który to spektakl wystawiany był w gdańskich kościołach.
Od stycznia 1988 r. aktorka była inwigilowana przez SB.

Aktorka z mężem. Zdjęcia prezentowane z wspomnianej wystawie.

Mężem Haliny Słojewskiej był artysta – plastyk, wybitny gdański scenograf, Marian Kołodziej (były więzień Auschwitz), który często wykonywał scenografię do spektakli, w których grała.
W 1984 r. oboje współtworzyli spektakl poświęcony obrońcom Westerplatte z września 1939 r., zatytułowany „Gloria Victis”.

Halina Słojewska występowała także w opracowanych przez siebie monodramach. Jej pasją była poezja, którą chętnie publicznie recytowała. Ceniono ją za formę tych recytacji, za świetną dykcję.
W stanie wojennym recytowała wiersze w czasie mszy św. za ojczyznę oraz w ramach obchodów Tygodni Kultury Chrześcijańskiej w Gdańsku.

W 2000 r. zrezygnowała z pracy w teatrze.

Położyła także swe zasługi dla powstania gdańskiego oddziału Związku Artystów Scen Polskich, którego przez wiele lat była przewodniczącą, a od 1996 r. – honorową przewodniczącą.
Niewątpliwie przyczyniła się do otwarcia Klubu Aktora przy ul. Mariackiej w Gdańsku.

Po śmierci męża w 2009 r. starała się pielęgnować pamięć o nim i dbać o spuściznę, którą pozostawił po sobie.

Aktorka otrzymała różne ważne odznaczenia i nagrody. W 1997 r. odmówiła przyjęcia z rąk prezydenta Kwaśniewskiego Krzyża Kawalerskiego Orderu Odrodzenia Polski. W 2006 r. otrzymała Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski.
W 1979 r. przyznano jej Nagrodę Kulturalną Prezydenta Miasta Gdańska, w 2004 r. Medal św. Wojciecha, zaś w 2014 r. Nagrodę Prezydenta Miasta Gdańska „Neptuny”.

Halina Słojewska – Kołodziej odeszła 1 listopada br. Została pochowana w Harmężach (niedaleko Oświęcimia) obok swojego męża.

28 listopada br. odbyło się w Teatrze „Wybrzeże” uroczyste otwarcie wystawy zatytułowanej „Halina Słojewska. Portrety sceniczne, portrety prywatne”. Zostały na niej zaprezentowane m. in. fotosy ze spektakli, w których aktorka zagrała  w gdańskim teatrze.

Fragment wystawy prezentowanej w Teatrze „Wybrzeże”

W czasie wernisażu osoby związane z gdańską sceną wspominały tę nietuzinkową postać, dzieliły się swoimi refleksjami, wspomnieniami, wspólnie spędzonymi chwilami.

Maria Sadurska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *