Nowy Rok ponad 200 lat temu

Brama Peterszawska w 1927 roku

Gdy Napoleon wracał spod Moskwy, wcale nie było pewne, że pożegna się z panowaniem. Ważyły się także losy Wolnego Miasta Gdańsk. Feldmarszałek Kutuzow w obawie przed wzmocnieniem się Prus opowiadał się za pozostawieniem rządów Napoleona na zachodzie Europy. Gdańsk miał przypaść Rosji, nadal pozostałby wolnym miastem, ale pod jej zwierzchnictwem.

Ale Kutuzow w 1813 roku zmarł i do głosu doszło stronnictwo opowiadające się za zniszczeniem Napoleona raz na zawsze. Kutuzow zmarł w kwietniu, ale już od 21 stycznia trwało oblężenie Gdańska. Wydaje  się, że to już nie Gdańsk się bronił, a okupujący go Francuzi i Polacy. Oprócz tych dwóch nacji w mieście siedzieli również Sasi, Bawarczycy, Neapolitańczycy, Hiszpanie, Niderlandczycy i inni. Takie to było francuskie wojsko.

Przeczytaj też:

31 października/1 listopada spłonęło 197 spichlerzy poprzez ostrzelanie artyleryjskie  Rosjan (udział Prusaków w zdobywaniu miasta był niewielki). To zaważyło na kapitulacji 29 listopada. Napoleon początkowo liczył, że obrona Gdańska da mu czas na zgromadzenie wojska, by ponowie ruszyć na wschód. Klęska w Bitwie Narodów to pogrzebała.

Początkowe warunki kapitulacji były takie, że niemieckie oddziały miały udać się pod rozkazy swoich władców, Polacy i inne narodowości, w tym Francuzi, mieli wyjść swobodnie i wrócić do domów. Mieli wyjść z częścią broni w sposób honorowy. Ale generał Rapp przedobrzył i zaczął niszczyć broń. Musiało się to nie spodobać carowi, bo w wigilię 1813 roku zmienił warunki. Wszyscy oprócz Polaków zostali wysłani w głąb Rosji. Francuzi mieli wytyczoną drogę przez Kijów. Polacy mogli wrócić do domów. Później przyjęto ich jako ochotników do wojska Kongresówki.

Wszystko to napisałam, by powiedzieć, że 1 stycznia 1814, w Nowy Rok, przez tę Bramę Peterszawską wyszły oddziały polskie w liczbie 3000 z 230 oficerami, pod dowództwem generała Michała Gedeona Radziwiłła. Wyszły przez Bramę Piotrowych Zagród, a broń złożyły milę dalej.

Anna Pisarska-Umańska

Literatura:

  • E. Cieślak „Historia Gdańska”
  • J. Schopenhauer  „Gdańskie wspomnienia młodości”
  • Władysław Zajewski „Wolne Miasto Gdańsk”

Jedna myśl na temat “Nowy Rok ponad 200 lat temu

  • W 1813 były dwa porozumienia kapitulacyjne. Pierwsze z 29 listopada i drugie podpisane 29 grudnia.
    Polaków, których objął ten drugi układ, było trzy tysiące sześćset dwudziestu sześciu (przynajmniej taką liczbę podaje Gedanopedia).

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *