Na północnym krańcu Ołowianki

Na północnym krańcu wyspy Ołowianki, zwanym Kępą, znajduje się osobliwy kompleks starych budynków z żółtej cegły. Do jednego z nich, niskiego, jednokondygnacyjnego, przykrytego dwuspadowym dachem, przylega charakterystyczny wysoki komin.

Co mieści się w tych budynkach?
Kiedy je wzniesiono?

Przepompownia na Ołowiance

Otóż wybudowano je w latach 1869-71, po wcześniejszej decyzji Rady Miasta Gdańska, zgodnie z którą został zrealizowany w naszym mieście projekt wybudowania kanalizacji i wodociągów autorstwa inżyniera budownictwa Eduarda Friedricha Wiebego (1804-1892). Wspomniany inżynier rozpoczął pracę nad tym projektem w 1863 r. na zlecenie Rady Miasta Gdańska. Ogłosił go w publikacji w Berlinie w dwa lata później. Za wykonanie tego projektu został nagrodzony w 1885 r. przez Radę Miasta Gdańska  przyznaniem mu honorowego obywatelstwa miasta Gdańska.

Ów projekt został zrealizowany w latach 1869-71 przez firmę J. und A. Aird. Była to berlińska filia angielskiej firmy, której siedziba w 1868 r. została przeniesiona do Gdańska na ul. Kotwiczników. Kierował nią budowniczy Alexander Aird (zm. 1910 r.) . Dzięki temu przedsięwzięciu  została zainstalowana w Gdańsku instalacja wodociągowa oraz pierwsza w Europie samospławna sieć kanalizacyjna.
Bardzo ważną rolę spełniała tu przepompownia ścieków wybudowana właśnie na Ołowiance. Spływały do niej ścieki i wody opadowe systemem samospławnych kanałów z obszaru Śródmieścia. Stąd były przetłaczane za pomocą pomp w kierunku pól irygacyjnych (tzw. sączków) w dzielnicy Stogi. Pełniły one rolę biologicznej oczyszczalni ścieków.

Przepompownia jest nadal czynna. Tworzy ją zespół budynków:

  • hala przepompowni
  • piętrowy dom dla pracowników
  • kotłownia z kominem

Wyposażona była niegdyś w dwie podwójne pompy tłokowe napędzane sprężoną parą wodną; modernizowano ją w 1932 r. i w 2001 r. Wówczas także odnowiono charakterystyczną elewację budynków z żółtej cegły.

Budynki widziane z bliska

Dawniej obiekty te otaczał ogród z krzewami i drzewami, które miały zasłaniać urządzenia maszynowe.

Przepompownia obecnie otrzymuje około sześćdziesiąt procent ścieków z naszego miasta, które następnie są przekazywane do oczyszczalni Wschód. Szerokość jej kolektora wynosi 1200 mm.

Opisywane budynki można zobaczyć z nabrzeża Motławy.  Należy podążać ulicą Wartką, biegnącą od Targu Rybnego wzdłuż Starej Motławy w kierunku  ujścia kanału Raduni (i mostu Wapienniczego znajdującego się tamże). Można także skorzystać z niedawno otwartej kładki przerzuconej przez Motławę, aby znaleźć się na Ołowiance i obejrzeć kompleks budynków starej przepompowni z bliska.

Maria Sadurska

One thought on “Na północnym krańcu Ołowianki

  • A te piekne „sączki” na ktoruch pasły sie krowy oszałamiały swą zielenią. To se już ne wraci. Szkoda.

    Reply

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *