Sala kolumnowa mieści się obecnie w piwnicy kamienicy mieszczańskiej – Domu Towarzystwa Przyrodniczego. W gmachu tym od 1962 r. ma swoją siedzibę Muzeum Archeologiczne w Gdańsku.

sala kolumnowa
sala kolumnowa Domu Przyrodników

Sklepienie dwutraktowej sali wspierają cztery potężne słupy kamienne, z których jeden jest oparty na bazie romańskiej. Salę kolumnową odsłonięto podczas odbudowy powojennej miasta w 1951r. Jerzy Stankiewicz – historyk architektury, rozpoznał granitową bazę o archaicznej formie składającą się z kwadratowego cokołu, wyżej – stożka przechodzącego uskokiem w walec. W narożach cokołu wykuto „żabki”. Według niego taki sposób ukształtowania bazy pozwala przypuszczać, że na jej powstanie wywarły wpływ jeśli nawet nie architektura romańska, to w każdym razie budownictwo okresu przejściowego.

baza kolumny
granitowa baza kolumny

M. Kochanowski „Dom Przyrodników w Gdańsku. Z dziejów siedziby Muzeum Archeologicznego.”

Baza ta łączyła się z krótkim fragmentem granitowego trzonu okrągłej kolumny, który to fragment został przedłużony ośmiobocznym, zdecydowanie już gotyckim filarem kamiennym. Detale te – kamienna baza łącząca się z krótkim fragmentem granitowego trzonu okrągłej kolumny – powtarzają się w innych projektach architektury gdańskiej: w Dworze Artusa przy Długim Targu oraz w podporze konstrukcji drewnianej Żurawia nad Motławą. Tradycja zaś głosi, że przy budowie Dworu Artusa zostały wykorzystane fragmenty rozebranego w 1454 r. zamku krzyżackiego, gdzie również użyto ich w sposób wtórny. Można przypuszczać, że także filary w sali kolumnowej Domu Towarzystwa Przyrodniczego pochodziły z terenu Zamczyska i były tutaj użyte prawdopodobnie jeszcze przy budowie budynku gotyckiego, poprzedzającego manierystyczną kamienicę zaprojektowaną przez Antoniego van Opberghena (1598-1599).

Ulica Mariacka została wytyczona w związku z rozpoczęciem budowy kościoła parafialnego pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny (1343 r.) na podstawie przywileju wydanego przez wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego Ludolfa Königa. Poszczególne parcele w obrębie jej długości sukcesywnie zabudowywano od połowy XIV wieku. Najstarsza wzmianka datowana jest na 1354 rok. Przyjmuje się ponadto, iż uliczka ta w pierwszym etapie zagospodarowania nie dochodziła do grząskiego pobrzeża nad Motławą.

Olga Krukowska


Discover more from Gdańsk Strefa Prestiżu

Subscribe to get the latest posts to your email.

Dodaj opinię lub komentarz.