Znad Wilii nad Motławę
„Nie pytaj próżno, bo nikt się nie dowie,/ Jaki nam koniec gotują bogowie,/ I babilońskich nie pytaj wróżbiarzy./ Lepiej tak przyjąć wszystko, jak się zdarzy”. (Horacy, Pieśń I, 11 „Do Leukonoe”, tłum. H. Sienkiewicz).
Życie ludzkie jest jak podróż w nieznane. Nie wiemy dokąd zmierzamy, ani jak długo potrwa nasza ziemska wędrówka: w jakim momencie mityczna Atropos przetnie nić naszego żywota.
Jak zauważył Juliusz Słowacki każdy z nas jest „jak pielgrzym, co się w drodze trudzi”, nie zna miejsca swego wiecznego spoczynku. Trafnie to ujął Leopold Staff w swym wierszu „Odys”: „Bo zawsze się dochodzi/ Gdzie indziej, niż się chciało./ Zostanie kamień z napisem:/ Tu leży taki i taki./ Każdy z nas jest Odysem, / Co wraca do swej Itaki”. (L. Staff „Odys”). Powrót do swych korzeni nie zawsze jest możliwy.
Po II wojnie światowej – na mocy zawartych wcześniej porozumień pomiędzy PKWN a rządami Ukraińskiej, Białoruskiej i Litewskiej SRR – ludność polska zamieszkująca wschodnie tereny II RP została masowo przesiedlona do Polski w jej nowych granicach. Wiele takich osób znalazło wtedy swój nowy dom w Gdańsku. Jednym z nich był Otton Krasnopolski polski architekt i rzeźbiarz, który w dwudziestoleciu międzywojennym mieszkał i pracował w Wilnie. Pozostał w Gdańsku do swej śmierci w 1971 r. Został pochowany na Cmentarzu Komunalnym w Oliwie.
Otton Krasnopolski urodził się 10 XII 1877 r. w Obidimo w obwodzie tulskim, w podmoskiewskim zagłębiu węglowym.
Uczył się najpierw gimnazjum w Mińsku. Po jego ukończeniu w 1898 r. rozpoczął studia w Cesarskiej Wyższej Szkole w Moskwie, z której został po czterech latach wydalony za udział w demonstracjach. Przez kolejnych pięć lat kształcił się na Wydziale Architektonicznym Szkoły Politechnicznej we Lwowie. W dalszej kolejności studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Studia plastyczne kontynuował w Paryżu w Académie Julian – prywatnej szkole artystycznej założonej w 1867 r. przez francuskiego malarza i nauczyciela Rodolphe’ a Juliana.
Po powrocie z Paryża Krasnopolski początkowo mieszkał i pracował w Mińsku. W 1911 r. zaprojektował tam trzypiętrową kamienicę, której właścicielką była lokalna działaczka społeczna i oświatowa Jadwiga Kostrowicka z d. Woyniłłowicz. Krasnopolski nadał budynkowi formę modernistyczną. Charakterystycznym jego elementem była wieńcząca szczyt baszta, którą usunięto po II wojnie światowej. Przed I wojną kamienicę tę dzierżawiło Towarzystwo Kolei Lipawsko – Romieńskiej. Znajdowała się w nim siedziba jej mińskiego oddziału. Obiekt ten (który znajduje się u zbiegu ob. ulic Kirowa i Wołodarskiego) określany dziś mianem Domu dochodowego Kostrowieckiej został wpisany do Rejestru Zabytków Białorusi.
W 1919 r. Krasnopolski przeniósł się do Wilna, gdzie otrzymał stanowisko architekta miejskiego. Rok później w Szkole Politechnicznej we Lwowie (od 18 VI 1921 r. – po reorganizacji uczelni – Politechnice Lwowskiej) uzyskał dyplom inżyniera architekta. Jednocześnie od 1919 r. (do 1928 r.) pracował na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie (reaktywowanego na mocy aktu Józefa Piłsudskiego z dn. 11 X 1919 r.). Został kierownikiem (z tytułem zastępcy profesora) Katedry Budownictwa i Mechaniki Budowlanej. Ponadto w latach 1922 – 1945 wykładał statykę budowli w Państwowej Szkole Technicznej w Wilnie oraz budownictwo wiejskie w Studium Rolniczym Uniwersytetu Stefana Batorego.
Przez pewien czas pełnił funkcję wizytatora szkół zawodowych w wileńskim Kuratorium. Otton Krasnopolski był członkiem wileńskiego oddziału Stowarzyszenia Architektów Polskich powołanego na początku lat 30. XX w. „Na czele zarządu stanął arch. August Przygodzki. Lokal stowarzyszenia mieścił się w kamienicy na rogu ulic Wileńskiej 33 i Mickiewicza 16. Były tam także biura Stowarzyszenia Techników Polskich oraz Stowarzyszenia Właścicieli Nieruchomości” (www.wilnoteka.lt).
W 1931 r. Krasnopolski został członkiem jury, które oceniało prace zgłoszone do konkursu na projekt nowej wileńskiej siedziby Izby Przemysłowo – Handlowej. Budowę gmachu planowano na specjalnie zakupionym placu przy ulicy Mickiewicza 32 (ob. Gedimino pr. 36)/ róg ulicy Styczniowej 10. Na konkurs wpłynęło ponad sto projektów. Wygrał go architekt Zygmunt Tarasin z Otwocka.
Otton Krasnopolski zajmował się także pracą publicystyczną. Napisał m. in.: „Abstrakcjonizm w sztuce innowatorów (postimpresjonizm i neoromantyzm)” (1917 r.), „Felczerstwo w architekturze”, (Wilno, 1927 r.), „Systematologia jako nowa metoda pracy naukowej, dydaktycznej i organizacyjnej” (1934 r.). Jego artykuły ukazywały się w piśmie branżowym „Wiadomości Stowarzyszenia Techników Polskich w Wilnie. Miesięcznik poświęcony sprawom nauki, techniki i przemysłu technicznego”.
W 1945 r. Krasnopolski przyjechał do Gdańska. Brak niestety informacji dotyczących jego powojennej działalności. Wiadomo jedynie, że w 1960 r. na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej uzyskał tytuł doktora nauk technicznych.
Zmarł w Gdańsku 27 X 1971 r. Został pochowany na Cmentarzu Komunalnym w Oliwie.
Jego żoną była Eugenia z d. Bober – wg danych ze strony www.cmentarze-gdanskie.pl urodzona 14 I 1903 r., a wg danych ze strony www.myheritage.com (Eugenia Bober – Zapisy historyczne i drzewa genealogiczne – MyHeritage) urodziła się rok wcześniej. Była córką „Jadwigi Bober (z domu Szczerbiak). Eugenia miała 5 rodzeństwa: Jana Bobera, Helenę Magierski (z domu Bober) i 3 rodzeństwa. Eugenia wyszła za mąż za Ottona Krasnopolskiego. Otton urodził się w 1877 roku. Mieli jednego syna: Jacka Krasnopolskiego. Eugenia zmarła w 1988 roku w wieku 86 lat” (www.myheritage.com). Została pochowana na cmentarzu w Oliwie.
Jacek Krasnopolski urodził się 27 VI 1926 r, zmarł 25 VIII 2007 r. Tak jak jego rodzice spoczywa na cmentarzu w Oliwie.
Powyższy artykuł napisałam korzystając z następujących źródeł:
- www.archimemory.pl In memoriam Pamięci Architektów Polskich
- www.wilnoteka.lt Waldemar Wołkanowski „Budownictwo w Wilnie międzywojennym. Przewodnik chronologiczny cz. 3
- www.dzieje.pl Michał Szukała „100 lat temu otwarto ponownie Uniwersytet Stefana Batorego”
- www.archive.org Encyklopedia Ziemi Wileńskiej t. 1: Wileński Słownik Biograficzny
- www.wolnelektury.pl
- www.poezja.org
- Wikipedia
- www.cmentarze-gdanskie.pl
- www.myheritage.com (Eugenia Bober – Zapisy historyczne i drzewa genealogiczne – MyHeritage)
- www.audiovis.nac.gov.pl
