Conrad Anton Mann i jego widoki Wisły i z Wisły
Biografia Conrada Antona Manna jest słabo udokumentowana. Był rysownikiem i litografem działającym w połowie XIX wieku. Specjalizował się w widokach miast (wedutach) i krajobrazach topograficznych; dbał o umieszczanie postaci ludzkich i oddawał detale architektoniczne. To dodawało jego pracom wiele uroku.
Artysta znany jest z publikacji z 1855 r. „Die Weichsel: historisch, topographisch, malerisch unter Mitwirkung einer Anzahl von kundigen Alännern”, czyli „Wisła: historycznie, topograficznie, malowniczo przy współudziale szeregu znawców”, często w uproszczeniu podawanej jako „Wisła pod względem historycznym, topograficznym i malowniczym.” Wyszła w Kwidzynie, w Zakładzie Litograficznym C. G. Kantera (Königliche Westpreussische Kanter’sche Hofbuchdruckerei).
Dzieło stworzył Franz August Brandstäter i jest ono poświęcone Wiśle. Jest to monografia rzeki ujmująca ją pod kątem historycznym, topograficznym oraz „malowniczym” (estetycznym). Brandstäter napisał, a Mann wykonał 36 litografii najciekawszych punktów nad Wisłą, litografii – dzisiaj będących cennym źródłem ikonograficznym. Mamy tam nie tylko Gdańsk, ale również Świecie, Chełmno, Płock czy Warszawę.
Popłyńmy zatem Wisłą w takiej kolejności, jak te miejsca są przedstawiane w książce.
Gdańsk
Oliwa
Przywidz
Malbork
Tczew
Pelplin
Gniew
Korzeniewo
Kwidzyn
Nowe
Grudziądz
Sartowice
Świecie
Chełmno
Toruń
Bobrowniki
Płock
Warszawa
Kraków
