Ulica Korzenna – Pfefferstadt I

Te kamienice  pojawiają się na wielu pocztówkach i zdjęciach. Spróbuję włożyć je w obecny układ urbanizacyjny.

Tkanka Starego Miasta została tak zmieniona, że jest to świetny materiał do poszukiwań detektywistycznych zagubionych pierzei i poszczególnych domów. Mamy dwa ujęcia (trochę się różnią, gdyż obecnie nie jest możliwe zrobienie zdjęcia z tego samego miejsca).

Korzenna, 1910

widok z Zieleniaka

U góry mamy wylot ulicy Korzennej – Pfefferstadt, która była główną ulicą Starego Miasta. Dochodziła ona do Podwala Grodzkiego. Lewy dom narożny jest wspólny dla Korzennej i ulicy zwanej Am Jakobstor czyli Przy Bramie św. Jakuba. Tej ulicy nie ma. Tego wylotu Korzennej  też nie ma. Poszukajmy ich na dolnym zdjęciu.

układ ulic na planie w 1866, a więc przed wyburzeniem wałów
układ ulic na planie w 1866, a więc przed wyburzeniem wałów

Najpierw trzeba znaleźć ulicę Korzenną. Zaczyna się ona w głębi zdjęcia i biegnie do Heweliusza, biegnie dalej na tyłach hotelu Scandic i dochodzi do tyłu półokrągłego, piętrowego parkingu, tak chętnie pokazywanego w TVN. Ale przed wojną biegła dalej i tu był właśnie jej wylot u dołu zdjęcia. Ten tył parkingu to był Targ Kaszubski. Ulica Korzenna to kreska czerwona. Targ Kaszubski – fioletowa. Na Madisonie wisi tabliczka z historyczną nazwą “Targ Kaszubski”.  Tu się zaczynał.

układ ulic
Natomiast ulica Rajska miała inny przebieg niż obecnie. Spójrzmy  na fragment na wysokości NOTu. Przy Katarzynie ulica biegnie prosto, a potem skręca w kierunku Zieleniaka. Przed wojną nadal biegła prosto i oś ulicy przechodziła przez Madison (kreska zielona).

oś Paradiesgasse w Madisonie
oś Paradiesgasse w Madisonie

Po wojnie ulicę przesunięto na zachód i obecna zachodnia pierzeja znalazła się daleko na podwórkach starej. Ulica Am Jakobstor została w latach 60 przegrodzona tym czerwonym budynkiem (biegła pod kątem) i zniknęła pod nowym układem komunikacyjnym. Gdy stoimy na parkingu koło Archiwum Państwowego, to jest to właśnie Am Jakobstor. Trzeba tu nadmienić, że na mapach późniejszych Am Jakobstor (niebieska kreska) pojawia się jako jeden z boków  Hansaplatz. Dalej biegnie już pod swoją nazwą (obecnie Wałowa – w miejscu, gdzie jest nowa biblioteka PAN).

Plan z 1935
Plan z 1935

Narożnik półokrągły z prawej należał w całości do Stadtgraben (Podwala Grodzkiego), miał numer 20. Były tam mieszkania, jedna spółka motoryzacyjna “Moti” i dwie organizacje polskie: Towarzystwo Czytelni Ludowych w Gdańsku oraz Zjednoczenie Zawodowe Polskie na W.M. Gdańsk.

Drugi narożny, lewy –  z prawej strony należał do Korzennej numer 73 (mieszkania), z lewej do Hansaplatz, numer 1  – mieszkania należące do polskiego Banku Związku Spółek Zarobkowych (siedziba przy Targu Drzewnym 18).

Oba budynki dochodziły aż do ronda pod Zieleniakiem.

Anna Pisarska-Umańska

 

3 myśli na temat “Ulica Korzenna – Pfefferstadt I

  • Warto dodać, że ten układ “stary” był średni, za Wałową-Przy Bramie Jakuba (nazwa chyba istniała na mapach tużpowojennych jeszcze) były (wskazuje na to nazwa) wały i brama Jakuba (mniej więcej w rejonie byłego kibla (tej “kosmicznej” rotundy) przed budynkiem Solidarności, od archiwum mniej więcej, a dalej już fosy etc.

    Odpowiedz
  • PS., warto też wspomnieć, komu zawdzięczamy zdewastowanie Starego Miasta, to owoc planu Gdańsk 46/47 Kwiatkowskiego (tego od Gdyni, widać nie czuł Gdańska), w efekcie którego powstało parę klocków, dzisiejsza Solidarność, hotel Monopol i przychodnia zdrowia obok itp., a hotel stając tyłem do Korzennej w praktyce uniemożliwił jej odbudowę a bez niej i reszta SM została olana (to taj jakby postawić blok przy Długiej a potem zastanawiać się nad odbudową GM).

    Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *