Zamach na Gedanię. Walka o stadion i pamięć.
Kilkanaście dni temu zostaliśmy zaalarmowani sytuacją wokół niszczejącego stadionu KS Gedania we Wrzeszczu Dolnym, dawnym Polenhofie. Poseł Kacper Płażyński zaprosił media na swoją konferencję prasową:
„Pomorski Konserwator Zabytków wbrew obowiązującej ochronie (wpis do rejestru zabytków), która obejmuje historyczne tereny Klubu Sportowego Gedania wyraził zgodę na zabudowę tych terenów. Zrobił to w sposób OCZYWISTY niezgodny z prawem. Bezczelny, urągający podstawowym zasadom ochrony zabytków, zasad prawa, zdrowego rozsądku i zwyczajnej przyzwoitości.
W sprawie Gedanii i zakresu jej ochrony wypowiedziała się już Główna Komisja Konserwatorska w roku 2019. W 2022 Sejm RP jednogłośnie przyjął uchwałę oddającą hołd Gedanistom w 100 rocznicę powstania Klubu. A teraz mamy powtórkę z rozrywki z czasów prezydenta Adamowicza, kiedy podnosi się rękę na ŚWIĘTE w kontekście polskiej martyrologii miejsce w Gdańsku. Unikatowe w skali Polski!
Wspólnie z gdańskim oddziałem Towarzystwa Opieki nad Zabytkami i jego prezesem Tomaszem Korzeniowskim przygotowaliśmy odpowiednią prawną reakcję na to bezprawie.”
Historia samego klubu i Polaków z Wolnego Miasta Gdańska jest nam doskonale znana – na naszym portalu jest bardzo dużo artykułów na ten temat. Znana jest także historia walki o miejsce pamięci, jakim jest zdewastowany stadion przy Kościuszki.
Zapraszam do przypomnienia sobie tych treści, a tymczasem podaję link do konferencji posła Płażyńskiego – pełnej, łącznie z wypowiedzią b. wiceprezydenta Gdańska Wiesława Bielawskiego, prawej ręki nieżyjącego Pawła Adamowicza w temacie kształtowania przestrzeni miejskiej, obecnie przedstawiciela dewelopera Nowa Gedania. Pod zapisem wideo zamieściłam dokumenty, o których poseł mówi.
„Decyzja o zabudowie Gedanii stoi w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami ochrony zabytków, obowiązującym prawem, zdrowym rozsądkiem, elementarną przyzwoitością wobec miejsca o wyjątkowym znaczeniu historycznym.
Co szczególnie istotne:
Główna Komisja Konserwatorska już w 2019 roku jednoznacznie wypowiedziała się w sprawie zakresu ochrony Gedanii, w 2022 roku Sejm RP jednogłośnie przyjął uchwałę oddającą hołd Gedanistom w 100. rocznicę powstania Klubu.
Dziś obserwujemy niebezpieczny powrót do praktyk znanych z czasów prezydentury Paweł Adamowicz, kiedy podnoszono rękę na miejsca święte w kontekście polskiej martyrologii.
Tereny Gedanii to miejsce unikatowe w skali całej Polski – symbol polskości, oporu i pamięci. Nie jest to zwykła działka inwestycyjna. To żywy fragment historii, który powinien podlegać bezwzględnej ochronie.”
- Decyzja PWKZ z 19.12.2018 r. ws. wpisu do rejestru terenu klubu sportowego (budynek klubowy został wpisany odrębnie 08.03.2021)
- Zgoda PWKZ z 9.12.2025 na budowę budynku mieszkalnego
- Odpowiedź PWKZ na pismo K. Płażyńskiego
W piśmie do Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 19.02.2026 Towarzystwo Opieki nad Zabytkami zawnioskowało o:
- uchylenie w całości pozwolenia PWKZ na prowadzenie robot budowlanych
- wstrzymanie wykonalności zaskarżonego pozwolenia do czasu ostatecznego rozpatrzenia wniosku, ze względu na bezpośrednie zagrożenie nieodwracalnym zniszczeniem substancji zabytkowej oraz historycznego układu urbanistycznego
- przeprowadzenie kontroli nadzorczej nad procesem opiniowania zamierzeń inwestycyjnych na terenie Gedanii
TOnZ zwróciło uwagę, iż historyczny teren klubu sportowego Gedania stanowi unikalny w skali kraju dokument historii Polonii w Wolnym Miescie Gdańsku, teren ten jest nośnikiem wartości niematerialnych (miejsce oporu patriotycznego i martyrologii) oraz przestrzennych (integralny układ stadionu). Zniszczenie otwartej przestrzeni boiska, która przetrwala w niezmienionej formie od lat dwudziestych XX wieku, i zastąpienie jej fundamentami budynków usługowych, prowadzi do ostatecznej likwidacji czytelności zabytku.
Ponadto określenie inwestycji jako ,,zamieszkanie zbiorowe” z lokalami ,,zamieszkania tymczasowego” jest powszechnie stosowaną furtką deweloperską mającą na celu realizację funkcji mieszkaniowej na terenach, gdzie MPZP taką funkcję wyklucza. Realizacja robót budowlanych na podstawie decyzji z dnia 9 grudnia 2025 roku wiąże się z koniecznością wykonania głębokich wykopów pod kondygnacje podziemne (parkingi). Prace te oznaczają całkowitą destrukcję warstw kulturowych i historycznych struktur ziemnych boiska. Zgodnie z decyzją z dnia 5 lutego 2026 roku zezwolono również na usunięcie drzew kolidujących z inwestycją.
Na koniec apel posła Płażyńskiego do prezydent Gdańska Aleksandry Dulkiewicz o cofnięcie pozwolenia na budowę. Pan Płażyński wystosował również list do prezydenta RP Karola Nawrockiego.
