Z szarą lilijką

Niedawno pisałam o Franciszku Kręckim, czołowym działaczu polonijnym w Gdańsku, w czasach zaboru pruskiego oraz w okresie Wolnego Miasta Gdańska. Był on jednym z twórców polskiego harcerstwa w przedwojennym Gdańsku.

Po drugiej wojnie światowej ruch harcerski w naszym mieście odrodził się. Jedną z osób zasłużonych dla powojennego gdańskiego harcerstwa była Maria Hrabowska.

Urodziła się 8 II 1936 r. w Poznaniu. Jej ojcem był oficer Wojska Polskiego, który zginął w czasie Kampanii Wrześniowej w 1939 r. Po wojnie obie z matką zamieszkały w Gdyni (inne źródło podaje, że rodzina zamieszkała w Gdyni przed wojną). W wieku jedenastu lat Maria wstąpiła do harcerstwa.
Po maturze podjęła studia na Akademii Medycznej w Gdańsku i wtedy przystąpiła do kręgu starszoharcerskiego „Westerplatte”, który działał przy tej uczelni. Równocześnie prowadziła drużynę harcerek. W 1959 r. została podharcmistrzynią w kręgu harcerskim  Akademii Medycznej. Była ostatnią komendantką Hufca Harcerek  Gdańsk-Śródmieście, który rozwiązano w 1961 r. Po wprowadzeniu w ZHP nowego systemu stopni i sprawności harcerskich, zrywającego z tradycyjnym systemem (i utworzeniu drużyn i hufców koedukacyjnych) na dwadzieścia lat zrezygnowała z działalności harcerskiej.

Na zamieszczonym zdjęciu Katownia z Wieżą Więzienną-siedziba obu Hufców – Harcerek i Harcerzy Gdańsk-Śródmieście w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX w.

Na kolejnych fotografiach obecna siedziba ZHP (od  15 XI 1970 r.) w odbudowanym dawnym Dworze Miejskim (przy ul. Za Murami), zwanym od tamtej pory Domem Harcerza.

W latach 1972 -75 Maria Hrabowska leczyła i opiekowała się chorym harcmistrzem Józefem Grzesiakiem mającym pseudonim  “Czarny” (1900-1975, zasłużony działacz harcerski, opiekun  słynnej „Czarnej Trzynastki”, czyli Wileńskiej Drużyny Harcerzy im. Zawiszy Czarnego, po powrocie z zesłania na Syberię w latach pięćdziesiątych zamieszkał w Gdańsku).

Na zdjęciu tablica poświęcona pamięci Józefa Grzesiaka, umieszczona na fasadzie Domu Harcerza.

W 1980 r. Maria Hrabowska  wróciła do harcerstwa. Współtworzyła w Gdańsku Krąg im. Andrzeja Małkowskiego (1888-1919 – jeden z współtwórców skautingu na ziemiach polskich). Była tam zastępczynią komendanta. W 1982 r. została harcmistrzynią. Począwszy od 1989 r. uczestniczyła w odnowie harcerstwa. Działała w kręgu seniorów „Korzenie”, prowadziła szkolenia drużynowych, organizowała obozy harcerskie.
Od 1990 r. przewodniczyła Naczelnemu Sądowi Harcerskiemu (została wybrana na to stanowisko w czasie Zjazdu ZHP w Bydgoszczy). Z jej inicjatywy utworzono przy nim Harcerski Rejestr Represjonowanych. Ponadto współtworzyła program wychowania zdrowotnego w ZHP.
Od 1993 r. była wiceprzewodniczącą ZHP z Gdańsku, a po śmierci Stefana Mirowskiego w latach 1996-2001 przejęła po nim funkcję przewodniczącej.
Wielokrotnie reprezentowała ZHP na arenie międzynarodowej.

Na poniższym zdjęciu Maria Hrabowska  jako przedstawiciel polskiego harcerstwa na spotkaniu z Janem Pawłem II.

Poza tym aktywnie działała w NSZZ „Solidarność”, w Związku Legionistów Polskich (komendantka Okręgu Północnego). Współpracowała z Muzeum Czynu Niepodległościowego w Krakowie.

Maria Hrabowska była przede wszystkim lekarzem. Po ukończeniu studiów została pracownikiem Instytutu Położnictwa i Chorób Kobiecych Akademii Medycznej przy ul.Klinicznej 1a, gdzie w 1991 r. (mając tytuł docenta) została mianowana kierownikiem Samodzielnej Pracowni Patomorfologii Klinicznej. Rok później powołano ją na stanowisko profesora nadzwyczajnego, zaś w 1993 r.  otrzymała tytuł profesora. W pracowni, którą kierowała, prowadzono badania dotyczące narządów rodnych, zmian patomorfologicznych w ośrodkowym układzie nerwowym płodu i noworodka oraz tzw. wykładników dojrzałości bariery krwio-łożyskowej po chemioterapii raka jajnika.

Maria Hrabowska ponadto zajmowała się recenzowaniem podręczników szkolnych do nauki biologii, pełniła funkcję świeckiego eksperta Episkopatu Polski. Była członkiem-ekspertem zagranicznym Society Francaise de Gyneco-Pathologie, członkiem European Organisation for Research and Treatment of Cancer.
Pisała publikacje naukowe z zakresu patomorfologii onkologicznej, onkologii eksperymentalnej i neuropatologii perinatalnej.
W Studium Przygotowania do Życia w Rodzinie Uniwersytetu Gdańskiego prowadziła wykłady z zakresu patomorfologii ginekologicznej oraz biologicznych skutków antykoncepcji. Ponadto prowadziła kursy dokształcające nauczycieli planowania rodziny.

W Akademii Medycznej była wieloletnim pedagogiem, opiekunem studentów oraz młodej kadry naukowej. Pod jej kierownictwem powstało dwanaście rozpraw doktorskich z zakresu patologii ginekologicznej i prenatalnej.

Jej aktywne życie przerwała choroba, która trwała dwa lata. Mimo złego stanu zdrowia nadal interesowała się życiem swojej Alma Mater  oraz działalnością naukową rozwijaną przez swoich współpracowników. W 2008 r. Maria Hrabowska przegrała walkę z chorobą. Zmarła 14 VII 2008 r. i została pochowana na Cmentarzu Witomińskim w Gdyni.
Na stronie internetowej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego we artykule poświęconym Marii Hrabowskiej, napisano: „ Żegnamy Człowieka Wielkiego Serca, Wybitnego Naukowca i Przyjaciela, który na zawsze pozostanie dla nas niedoścignionym wzorem lekarza i humanisty”.

Warto jeszcze dodać, że już za życia doceniono działalność Marii Hrabowskiej przyznając jej następujące odznaczenia:
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (w 2007 r.)
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (w 2001 r.)
Złoty Krzyż Zasługi
Virtutu Civili – Medal Srebrny
Srebrny Medal Opiekuna Miejsc Pamięci Narodowej
Srebrna Odznaka II RP Za Wierną Służbę – Polska Organizacja Wojskowo – Niepodległościowa „Pogoń” Londyn

Srebrny Medal Zasług Fundacji „Straż Mogił Polskich Bohaterów” Warszawa
Medal „Zasłużony Akademii Medycznej w Gdańsku”
Medal 1000 – lecia Miasta Gdańska
Odznaka „Za Zasługi dla Gdańska”
Odznaka „Zasłużony Instruktor Chorągwi Gdańskiej”
Odznaka pamiątka 14 pułku artylerii polowej Wielkopolskiej.

Maria Sadurska

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *