Zabytki i historia Bambergu: Od trzech świętych do sztuki nowoczesnej
Bamberg, bawarskie miasto w Górnej Frankonii, dało kościołowi katolickiemu troje świętych.
To Henryk II, ostatni z saskiej dynastii Ludolfingów , żyjący w latach 973 – 1024. Jako Henryk IV był księciem Bawarii w latach 995 – 1005. W 1014 roku otrzymał wraz z małżonką koronę cesarską z rąk papieża Benedykta VIII. Kanonizowany został w 1146 roku przez papieża Eugeniusza III. Jego żonę Kunegundę Luksemburską (975 – 1040) kanonizował w 1200 roku papież Innocenty III. Małżonkowie są pochowani w bamberskiej archikatedrze świętego Piotra i świętego Jerzego. Świątynia łącząca styl późnoromański z wczesnym gotykiem francuskim, ukończona została w 1012 roku. Po pożarze w 1081 roku konsekrowano ją w 1111. Do dziś zachwyca kamiennymi rzeźbami i dziełami sztuki snycerskiej. O ile wciąż badacze spierają się, o to kogo przedstawia jeździec bamberski, to wątpliwości nie budzą rzeźby na portalu „Bramy Adama”, jednej z pięciu bram wiodących do katedry.
przeczytaj:
To cesarz Henryk II wraz z małżonką. Towarzyszy im św. Szczepan. Po przeciwnej stronie ukazany jest św. Piotr oraz Adam i Ewa. Ich nagie postacie uchodzą za jeden z pierwszych przykładów aktów w średniowiecznej rzeźbie. A nagrobek cesarskiej pary, autorstwa Tilmana Riemenschneidera powstał dopiero w latach 1499 – 1513.
Trzecim świętym, pochodzącym z Frankonii, jest Otton (1060 – 1139). To postać znana jako Apostoł Pomorza i ojciec klasztorów. Będąc młodym duchownym nauczał w szkole katedralnej w Płocku. Około 1088 roku trafił na dwór Władysława Hermana. W 1102 roku został biskupem Bambergu.
Biskupstwo w Bambergu utworzył w 1007 roku Henryk II, a zatwierdził jego decyzję papież Jan XVII. Przyszły cesarz i święty pragnął umocnić chrześcijaństwo i uczynić z Bambergu ważny ośrodek religijny i polityczny.
Jak pisze historyk Stanisław Trawkowski w „Poczcie królów i książąt polskich”, Bolesław Krzywousty doceniając rolę Ottona na dworze swego ojca (duchowny był doradcą księcia Władysława, kanclerzem i strażnikiem pieczęci oraz kapelanem księżnej Judyty) „uprosił” duchownego by zorganizował wyprawy misyjne na Pomorze Zachodnie, bowiem misja podjęta przez hiszpańskiego ascetę Bernarda nie powiodła się. Otton (znający język polski) odbył w celu chrystianizacji Pomorza dwie takie wyprawy. Nawracanie pogańskich mieszkańców tych ziem było jednak powolne…
Otton pochowany został w Bambergu w klasztorze benedyktyńskim Michelsberg. Kanonizował go w 1189 roku papież Klemens III. Biskupi byli lojalnymi urzędnikami cesarza. Nie dziedziczyli urzędów. Byli także władcami świeckimi – książętami. W historii Bambergu wyróżniają się między innymi jeszcze dwaj biskupi. To książę – biskup Johann Philipp von Gebsattel, twórca pałacu biskupiego nazwanego Neue Residenz (w latach 1601 – 1613) oraz kontynuator rozbudowy obiektu (w latach 1697 – 1703) książę – biskup Lothar Franz von Schoenborn.
Zawdzięczamy im okazały pałac, w którym dziś podziwiać można dawne malarstwo i barokowe bogato wyposażone wnętrza.
Od 1998 roku z inicjatywy Międzynarodowego Domu Artystów Villa Concordia oraz przy wsparciu prywatnych darczyńców, sponsorów i władz miejskich Bamberg staje się także miejscem prezentowania współczesnych rzeźb z całego świata. Zaczęło się od kupowania dzieł z wystaw plenerowych, by po latach stworzyć szlak rzeźb i dzieł sztuki nowoczesnej – Skulpturenweg. Ponad pięciokilometrowa trasa została tak zaprojektowana, że zwiedzający oglądają nowoczesne rzeźby, czy instalacje oraz sąsiadujące z nimi zabytki. Dziś na trasie można zobaczyć 14 dzieł.
Pierwszą rzeźbą pozyskaną dla projektu jest „Leżąca z owocami” kolumbijskiego rzeźbiarza Fernando Botero (1932 – 2023). Nie mogło zabraknąć wśród nowoczesnych rzeźb dzieła Igora Mitoraja ( 1944 -2014). To Centurione I.
Chiński artysta Wang Schugang zaprezentował metaforę współczesnych relacji społecznych, gdzie dialog jest iluzją, a debaty nie przynoszą rozwiązania… Ta rzeźba, czy raczej instalacja, umiejscowiona została w pobliżu posągu Luitpolda (1821-1912), księcia regenta królestwa Bawarii od 1886 roku, władcy powszechnie szanowanego i lubianego. Luitpold pasjonat łowiectwa, znany był z aktywności społecznej i charytatywnej.
zdjęcia : Anna i Sławomir Scheffs
